Frankisten jazarpen makinak bihotzgabe egin zuen senideren bat Errepublikaren aldeko bandoan edo ihes eginda zuten emakumeen kontra. Jazarri, errepresaliatu eta erbestera behartu zituzten haietako emakume asko Gipuzkoan, umeak hartuta. Gipuzkoako 14 herritan izan ziren kanporaketak, tartean Elgoibarren eta Mendaron. Ume zirela kanporatu zituztenetako zenbait lagunen testigantzak batu ditugu hemen.