Txikienetik handienera

Erabiltzailearen aurpegia Jon Lafuente 2026ko apirilaren 30a

Asko gara oraindik Artemis II misioarekin txunditurik gaudenak, teknologiaren ahalmenaren erakusgarri izan dena. Zerura begiratu eta espazioaren esplorazioarekin amestera eraman gaitu, gure ohiko eskalatik haratago.

Handienak liluratzen bagaitu ere, txikienean ere bada zer miretsi. Galaxia batean ehunka mila milioi planeta egon daitezke; baina DNA molekula bakar batean ehunka mila milioi atomo, eta, gure baitan, milaka milioi DNA molekula.

Txikienarena izan da, hain zuzen ere, gizakiok urrunago eraman dugun muga. Gaur egun gai gara materia atomoz atomo aztertu eta manipulatzeko. Honen erakusgarri dira, besteak beste, espazio-ontzien kontrolean ezinbestekoak diren mikrotxipak.

Paradoxikoki, beraz, espazioaren konkista infinitesimalean hasi da: Ilargira iristeko, lehenik eta behin, atomoak menperatu behar izan ditugu. Etorkizunean ere, aurrerapauso handienak txikienean egon daitezke, material berriak edo energia-iturri eraginkorragoak garatzera eraman gaitzaketenak.

Burua altxatzean espazio mugagabea ikusten dugu, baina hemen behean ere bada aukera mugagabeak dituen espazio bat. Richard Feynman-ek esan bezala, "atomoen unibertso bat, atomo bat unibertsoan" baino ez gara.