EH Bilduk kezka agertu du Ermuko Etxebizitza Planaren aurrean. Koalizioaren ustez, plana izatea positiboa bada ere, aurkeztutako dokumentua motz geratzen da udalerriak etxebizitzaren arloan dituen arazoei erantzuteko, eta zalantza handiak sortzen ditu aurreikusitako neurriak benetan gauzatzeko gaitasunari buruz.
Etxebizitza eskuratzeko zailtasunak, alokairu babestuaren eskaera handia, alokairu-prezioen igoera, etxebizitza hutsak eta birgaitzeko beharra dira Ermuko diagnostikoak berak jasotzen dituen arazoetako batzuk. EH Bilduren iritziz, ordea, arazo horien larritasunak neurri zehatzagoak eta konpromiso argiagoak eskatzen ditu.
«Dokumentuan jarduera asko aztertzeaz, sustatzeaz edo aukerak baloratzeaz ari dira, baina ez dira behar bezala zehazten zer egingo den, noiz, zer baliabiderekin eta zer helburu neurgarrirekin», adierazi du koalizioak. Horregatik, planak helburuak, epeak, baliabideak eta arduradunak zehaztu behar dituela defendatu du.
17 hilabeteko atzerapena izapidetzean
EH Bilduk bereziki kritikatu du prozesuaren kronologia. Eusko Jaurlaritzak 2025eko apirilean identifikatu zuen Ermua bizitegi-merkatu tentsionatuko eremu izendatzeko irizpideak betetzen zituen udalerrien artean. Hala ere, diagnostikoa, Etxebizitza Plana eta justifikazio-memoria 2026ko irailean aurkeztu dira, gutxi gorabehera 17 hilabete geroago.
Horren harira, koalizioak galdetu du noiz agindu zen formalki Etxebizitzaren Diagnostikoa eta Jarduketa Plana idaztea, eta zer administrazio-tresnaren bidez egin zen. EH Bilduren ustez, ez da nahikoa dokumentuak noiz aurkeztu diren jakitea; beharrezkoa da jakitea noiz hasi zen benetan lana.
Etxebizitza hutsak: identifikazioaz harago joan beharra
Planaren beste puntu nagusietako bat etxebizitza hutsen kudeaketa da. Diagnostikoak 386 etxebizitza identifikatzen ditu, etxebizitza hutsengatiko Ondasun Higiezinen gaineko Zergaren (OHZ) errekargua aplikatzeko.
EH Bilduk, ordea, kopuru horren benetako egoerari buruzko azalpenak eskatu ditu. Zehazki, azken hamabi hilabeteetan zenbat etxebizitza egiaztatu diren uraren edo elektrizitatearen kontsumoaren bidez edo beste mekanismo batzuen bidez galdetu du, baita Udalak zer jarraipen-protokolo ezartzeko asmoa duen ere.
Koalizioak ohartarazi du egiaztapenik gabe kopuru hori identifikazio fiskal edo zenbatespen gisa hartu behar dela, eta ez nahitaez hutsik daudela egiaztatutako etxebizitzen kopuru zehatz gisa.
Era berean, EH Bilduk zalantzan jarri du OHZren % 50eko errekargua nahikoa ote den etxebizitza hutsak merkatura ateratzeko. Horregatik, justifikaziorik gabe etxebizitzak hutsik mantentzen dituztenen aurrean zer neurri gehigarri edo zehapen-neurri aplikatuko diren galdetu du, kanona ezartzeko aukera aztertzeaz gain.
Baliabideak eta helburu neurgarriak, zalantzan
Planak 18 ekintza jasotzen ditu, eta horietako askok udal-langileen lana eskatzen dute: ordenantzak egitea edo aldatzea, laguntzen jarraipena egitea, ikuskapenak, etxebizitza hutsen kontrola, beste administrazio batzuekiko koordinazioa eta jardueren ebaluazioa, besteak beste.
Hala ere, EH Bilduren arabera, ez da argi geratzen zer giza baliabide zehatz bideratuko diren lan horietara, ezta horretarako aurrekontu-partida zehatzik aurreikusi den ere.
Koalizioak jakin nahi du ea udal-langileen lan-kargak aztertu diren, egungo lantaldeek 18 jarduketak beren gain har ditzaketela bermatzeko, ohiko zerbitzuak kaltetu gabe. Langile gehiago jartzen ez badira, zer egungo zeregin lehenetsi, berrantolatu edo egiteari utziko zaion ere argitzeko eskatu du.
Bestalde, beste administrazio batzuen lurzoruak etxebizitza babestua sustatzeko mobilizatzeko aukerari dagokionez, EH Bilduk galdetu du zer bilera, eskaera edo komunikazio formal egin diren orain arte, Bizkaiko Foru Aldundiarekin barne. Udalerrian lurzoru erabilgarria mugatua dela kontuan hartuta, koalizioak beharrezkotzat jo du asmo orokorretatik benetako ekintzetara igarotzea.
Bizigune programaren jarraipena ere hizpide izan du. EH Bilduren ustez, ez da nahikoa programan zenbat etxebizitza dauden jasotzea: helburu kuantifikagarriak ezarri behar dira, lortutako emaitzak neurtu eta helburuak betetzen ez direnean neurri zuzentzaileak aurreikusi. Horregatik, lehen urterako eta Planaren hiru urteko indarraldirako zenbat etxebizitza berri sartzea aurreikusten den galdetu du.
Ermuko Etxebizitza Mahaia sortzea proposatu du
Azkenik, EH Bilduk Ermuko Etxebizitza Mahaia sortzea proposatu du, Planaren jarraipena eta ebaluazioa udal-gobernuaren esku soilik gera ez daitezen.
Proposamenaren arabera, mahai horretan parte hartu ahal izango lukete udal-ordezkaritza duten talde politikoek eta etxebizitzarekin, gazteriarekin, gizarte-zerbitzuekin eta eragindako beste kolektibo batzuekin lotutako eragile eta gizarte-erakundeek.
Koalizioak argi utzi du mahaiak ez lukeela informazioa jasotzeko espazio hutsa izan behar. Planaren adierazleak aztertzeko, betetze-maila ebaluatzeko, gauzatze-arazoak hautemateko eta beharrezkoa denean neurri berriak proposatzeko balio behar luke.
«Etxebizitza arazo garrantzitsuegia da Planaren jarraipena hura gauzatzen duen udal-gobernuaren esku soilik uzteko», defendatu du EH Bilduk. «Paperean bakarrik geratuko ez den plana behar dugu: helburuak, epeak, baliabideak, arduradunak eta emaitza neurgarriak».
Koalizioak adierazi du prest dagoela espazio horretan lan egiteko eta ekarpenak egiteko, eta Ermuko etxebizitza-politika asmo-adierazpenetatik ekintza zehatzetara igarotzeko beharra azpimarratu du.